stream magazine, november 6 2009

'Complete make over' voor Brian Eno

Een klassiek popalbum nummer voor nummer overnieuw laten maken door muzikanten van deze tijd, die ook de kans krijgen om hun eigen draai aan de muziek te geven. Dat is het idee achter Retro Retry, een project van het Nederlandse platenlabel Narrominded. Enkele jaren geleden werd een aantal Nederlandse rockgroepen reeds uitgenodigd om een song van de Sonic Youth-plaat 'Evol' opnieuw uit te vinden. En nu is er 'Another Another Green World', een cd waarop 'Another Green World' van de even invloedrijke als excentrieke Brian Eno een 'complete make over' krijgt . Misschien geen overbekend album bij het grote publiek maar onder muziekliefhebbers een mijlpaal in de pophistorie. ,,De muziek van Brian Eno is op het eerste gehoor 'niet te coveren' en dan is het juist een uitdaging om er toch iets mee te kunnen doen,'' zegt Coen Polack van Narrominded. ,,Daarbij is het een album met zowel sfeerstukken als meer traditionele liedjes. Dat is ook interessant. En tenslotte staan er flink veel nummers op. Veertien. Zodat er ook veel muzikanten aan het project konden meewerken.''

Eno werd begin jaren zeventig bekend als die vreemde figuur achter de synthesizers bij de glamrockgroep Roxy Music. Die band verliet hij echter reeds na twee albums. Vanaf dat moment maakte hij naam als 'artrocker', maar vooral als pionier op het gebied van de ambiëntmuziek en als een soort beschermheer van de Britse minimal-componisten. Zijn grootste commerciële successen behaalde hij echter toen hij halverwege de jaren tachtig de vaste producer van U2 werd. Ook aan het dit jaar verschenen U2-album 'No Line on the Horizon' werkte hij weer prominent mee. Het leverde hem tal van andere productie- verzoeken uit de popwereld op. Van Coldplay tot - meest recent - Natalie Imbruglia. Daarnaast beweegt Eno zich al ruim twintig jaar op hoog niveau op het terrein van de beeldende kunst en de multimedia-installaties.
'Another Green World' uit 1975 is het derde album dat Eno onder zijn eigen naam maakte en geldt als een belangrijke overgangsplaat van de 'artrocker' naar de 'ambiëntmuzikant'. Beide aspecten zijn ook terug te horen in de bewerkingen op 'Another Another Green World', waarvoor de mannen van Narrominded stuk voor stuk Nederlandse muzikanten selecteerde die actief zijn in de elektronische muziek. Het gevolg is dat de zang - bij Eno toch al niet zo prominent - op deze cd een wat ondergeschoven kindje is. Op zijn experimenten als elektronicavorser laten de interpreten - waaronder in alternatieve kringen bekende acts als Legowelt en Rude 66, maar ook volstrekt onbekende namen als Puin + Hoop en uiteraard enkele 'huismuzikanten' van het Narrominded-label - zich echter volop uitleven.

Wat opvalt is dat nogal wat 'remakes' nadrukkelijk 'beats' bevatte, terwijl Eno zich binnen de rockwereld juist onderscheidde door de beats weg te laten of alleen maar te suggereren. Interessant, omdat het aangeeft hoe een nieuwe generatie muzikanten duidelijk een andere 'Eno' hoort dan zijn tijdgenoten deden. Zo krijgt het nummer 'Sombre Reptiles' op het Narrominded-album van computermuzikant Garçon Taupe een nadrukkelijke techno-bewerking. Nu is dat nummer al eerder gecovered. In 1976 reeds, ruim een jaar na het verschijnen van de originele versie, door Roxy-gitarist Phil Manzanera op het album '801 Live' waar nota bene ook Brian Eno zelf aan meewerkte. Het is boeiend om die interpretaties naast elkaar te horen. Manzanera blijft dichter bij het origineel, maar weet er ook een andere, meer broeierige spanning in te leggen dan Garçon Taupe.
En juist dat broeierige is zo kenmerkend voor de instrumentale muziek van Eno uit die periode. Enkele van de jongere muzikanten leggen daar wel nadrukkelijk de vinger op. Legowelt bijvoorbeeld, met hun bewerking van 'In dark Trees' en Puin + Hoop met hun erg spannende versie van 'Zawinul/Lava'.

Het uitdagende van een project als dit is dat je aan de ene kant vaststelt dat 'Another Green World' juist interessant is als overgangsalbum binnen de discografie van Eno, maar dat je diezelfde plaat tegelijk tot losse songs ontrafelt en daarmee het album als totaal een beetje buitenspel zet. Behalve als de veertien interpretaties samen weer een nieuw - en dus ander - geheel vormen. In dit geval is de bindende factor dat het om veertien groepen of muzikanten gaat die stuk voor stuk met beide benen in 2009 staan - zowel wat technologie als wat muzikale bagage betreft.
Maar er is nog iets anders: Als je mensen vraagt muziek van een ander opnieuw te interpreteren zullen sommigen het liedje of de compositie zelf opnieuw interpreteren en sommigen zullen dat doen met het oorspronkelijke idee achter het liedje. En dat kan nogal wat verschillen opleveren. Hier blijkt toch vooral het eerste het geval geweest, al gingen sommigen heel vrij te werk. Zo frivool als Spoelstra 'I'll come running' speelt zal Eno zelf het nooit in zijn hoofd gehad hebben. Of misschien toch. Daar kom je pas achter als de Brit zelf zijn commentaar geeft op 'Another Another Green World'.
Narrominded blijkt niets liever te willen. ,,We hebben reeds alle mogelijke pogingen gedaan om met hem in contact te komen en hem een cd te sturen,'' zegt Coen Polack. ,,Maar dat is nog steeds niet gelukt. Die man is zo moeilijk bereikbaar. Maar we blijven het proberen.''

Peter Bruyn